Ngootaagu- Demokaraasi- nuunɗal nder renndo

Duƴƴorde Mbinndee min Njuɓɓudi


العربية - Français

Njiylo-ɗee nder sit he

Duƴƴorde ] Hol Muhammed wul Mawluud ? ] [ Miɗo hunoo ]

Miɗo hunoo


Musiɗɓe tedduɓe,

Caggal nde miijii mi ko juuti, mi jaɓii wonde kanndidaa e woote gardagol leydi marse 2007 paaɗe ɗe ; wonaa yiɗde laamu addani mi jaɓde ɗum, wonaa kadi majjude mi teddeendi ngalɗoo donngal.

Ɗeeɗoo woote ngari ko e daawal maantinngal e nguurndam leydi ndi; teskinirngal caɗeele teeŋtuɗe to bannge kisal mayri e deeƴre mayri e ndimaagu mayri : doostagol mbaawka dowla,

bonanndeeji e warhoore bonnuɗo ngootaagu ngenndi ndi, pecce renndo ɗe tuugaaki e goonga, jiilgol e peccitagol ngalu leydi ngol moƴƴaani, tiifondiral hakkunde politik e koninkaagu, yaakaare e soklaaji jotondirɗi e peenygol ngaluuji kesi.

Nattugol aamnaade golle politik e leydi ndi saabinooma etagol pollugol laamu nyalnde 8 suwee 2003; huunde jogornoonde naatnude en e iinycuru politik. Kono tan, gila 3 ut 2005, Muritaninaaɓe puɗɗitiima ɗaminaade wonde lomtondiral e laamu jamyamal ina waawi tabitde e leydi he.

Kono kaaɗoo ngonka kesa ina waawi yuumtude, hannde, e ɗeeɗoo geɗe ɗiɗi :

- jiilagol mbayliigu kuftodinngu jooni jooni ;

- jiilagol ruttinde yimɓe e ko woodnoo ko walla nii artirde parti laamu goodnooɗo o, ngam hisnude nafooje ɗe keɓraaka laawol.

Ɗeeɗoo geɗe ɗiɗi fof njuumtata ko e pelɓondiral e jiiɓru. Hono no nganndir-ɗon, feere ɓurnde yuumtude ina woodi, walla nii mbiyen ina jojji, ngam tabitinde mbayliigu e nder deeƴre, tawa leydi ndi e ngootaagu mum ina kisi. Ɗumɗoo noon ina ɗaɓɓi nanondiral ngenndiwal ɓurngal yaajde; sibu ko ndeen tan mbayliigaaji luggi mbaawata waɗeede to bannge politik e faggudu e pinal, ɗi renndo men hatojini ɗi.

 

Musiɓɓe tedduɓe,

Miɗo faami wonde ina waɗɗii e am danyande leydi am e ɓesngu am peeje juumtuɗe, tabitɗe,  haa natta wonde leydi pamari doole, ndi laamuuji caɗtari ngardii. Ɗum waɗi, woni faandaare am ɓurnde teeŋtude, e manndaa paaɗo o, ko mahtaade dowla Muritani e dow ngooroondi cellundi, ɗum woni :

4 ardinde sariya, seerndude mbaawkaaji, rimɗinde nyaawoore e tabitinde potal hakkunde denndaangal ɓiɓɓe leydi ndi yeeso laawol kam e nder njuɓɓudi laamu;

4 yuɓɓitinde e ƴellitde konu e halfinaaɓe kisal haa mbaawa daranaade golle mum en teeŋtuɗe, dimɗuɗe, hono ndeenka kisal leydi ndi kam e ndimaagu mum kam e ndeenka juɓɓule ndenndaandi ndi kam e kisal ɓiɓɓe leydi e jawdi mum en ;

4 dartinde dowla o haa waawa jingitde e yuɓɓinde denndaangal semmbeeji leydi ndi, tawa ina naatna heen ko hesɗi haa arti noon e toppitaade ceŋɗe ɓesngu ɓurɗe famɗude doole.

 

Musiɓɓe tedduɓe

Mbayliigaaji ɗi leydi ndi hatojini ngam ƴellitaade, ɗi min njiɗi tabitinde ɗi, ina toɗɗii denndaangal fannuuji. Ma min njaajno e majji e nder tuugnorgal guwarnama amen. Eɗen mbaawi limtude heen tan ɗee geɗe ɓurɗe teeŋtuɗe :

4 politik faggudu ballitoowo ƴellitaare kam e peccitagol ɓurngol yuumtude ngaluuji mbele baasal ina ustoo, soomaas ustoo, haa teeŋti noon e mo sukaaɓe o ;

4 baylugol juɓɓule demokaraasi kam e peccitagol mbaawkaaji (décentralisation) mbele ɓesngu ngu ina jeytoree e timmal e denndaangal geɗe leydi ndi;

4 waylude administaraasiyoŋ dowla o, seernda mo e politik, ngam dartinde bonnugol ngalu leydi e njeenaari, mbele kadi omo waawa naftude tigi leydi ndi e ɓesngu ngu ;

4 ƴellitde pinal leydi ndi to bannge ko keerorii: so wonde leydi diine lislaam, leydi aarabeeɓe e ɓaleeɓe Afrik; tawa noon ko e yeeso udditanaade aduna o ;

4 ummanaade mbayliigu tippudi nehdi e jaŋde leydi ndi tawa ko e ballondiral e denndaangal gollotooɓe heen ɓe, ngam mahtaade ekkol Muritani mo mbayliigaaji deggondirɗi, pepindaaɗi, baɗiraaɗi e yeeso politik, mbonni. E nder ɗuum, moƴƴitinde ngonka jannginooɓe e ƴellitde ɗemɗe ngenndiije ;

4 lelnude tuugnorgal golle jaajngal peewtungal e njiylawu e jiilgol diƴƴe ceniiɗe mbele ɓesngu nguu kala ina seerta e ɗomka ;

4 lelnude tuugnorgal ƴellitaare nokkuuji dowri ngam dartinde uujo feewde teeru e rokkitde ngaynaaka e nehngo jawdi faayiida mum, remooɓe kisa e nder jeyi mum en e golle mum en ;

4 waɗde piɓondiral renndo mbele hakke mo neɗɗo kala jogii e danyde golle ina huuɓnee, waylude jotondire hakkunde gollotooɓe e gollinooɓe ngam tabitinde deeƴre e nder renndo, mbele ƴellitaare faggudu ina aamnoo ;

4 waylude nokku toppitiiɗo cellal mbele denndaangal ɓiɓɓe leydi ndi, haa arti noon e ɓurɓe waasde ɓe, ina mbaawa safraade ;

4 ƴellitde kala ko ina wallita kisal renndo ngo, haa arti noon e moƴƴitinde nguurndam yimɓe ɓe, kam e ƴettugol e keblugol e jognugol yimɓe toppittooɓe kisal (forces de sécurité) kam e haɓde e sifaaji pinal bonnooji sukaaɓe, yantude e mbayliigu nokkuuji kasoo, potɗi wontude nokkuuji moƴƴitingol jikkuuji ;

4 politik keso ngam ƴellitaare debbo e jeytoregol mum e nguurndam leydi ndi, politik ndeenka cukaagu kam e nayeeɓe e paabagol rewɓe koninkooɓe sankiiɓe walla heɓɓe alteret ;

4 moƴƴitinde ndeenka leydi ndi tawa ina yuɓɓina naatgol e leydi ndi tawa noon ko e fawaade e politik nanondiraaɗo hakkunde leyɗeele Magreb e Afrik hirnaange ɗe keerondir-ɗen ɗe ;

4 tuugnorgal ndeenka sato haa arti noon e haɓde e deɓgol moraande kam e kuutoragol panycarol ngaluuji tago. Reende sato men e posnugol weeyo ummoriingol e njiylawu e golle oogirɗe e petroŋ.

 

Musiɗɓe tedduɓe,

Tabitingol ngalɗoo tuugnorgal jaajngal ina ɗaɓɓi ngenndiyankaagal mawngal kam e nanondiral ngenndiyankeewal wonande geɗe ɓurɗe farwude, teppuɗe ɓamtaare leydi ndi haa jooni; geɗe bonnuɗe ngootaagu ngenndi ndi.

E ngoon yeeso, ma en nyawndu denndaangal geɗe uddunooɗe hakkillaji yimɓe men, teppi ɗum en mbele eɗen mbaawa, e nder paamondiral :

4 heptinde, nyawndude e safrude nyawanɗe waranaaɓe-hoore, tawa wonaa yiɗde njoftiigu, haa mbaawen hankadi diwtude ngaɗoo daawal niɓɓal e rewrude e beldital ngenndiwal goonganteewal ;

4 jokkitde mumtude haa laaɓa kala batte macungaagu kam e kala jotondire tuugiiɗe e yowitaare neɗɗo e neɗɗo;

4 danyande njeenaari e porlugol ngaluuji leydi safaruuji juumtuɗi ;

4 ngam tiiɗtinde e nyiɓde demokaraasi, ngam kadi mbayliigaaji katojinaaɗi ɗi mbaawa yuumtude, leydi men ina hatojini e deeƴre e ngootaagu e goonga e nuunɗal.

Ko ɗum tagi, so on ndokii kam hoolaare, mbeɗe anniyii sompude laamu ngootaagu ngenndi kam e ɓamtaare, udditaniingu denndaangal gollooɓe politik e hoohooɓe renndo ngo.

Nguun laamu maa ɗowru geɗe leydi e mbaadi kesiri, hiilnoo gollanaade deeƴre e jam nder winndere nde kam e gollondiral e denndaangal leyɗe e pelle cehilaaje.

Enen fof, gila e sukaaɓe, rewɓe, gollotooɓe, yimɓe dowri, jannguɓe, ɓiɓɓe leydi kala, enen kala so en kaɓɓondirii, sikke alaa ma en mbaaw tabitinde mbayliigu naftoowu ngenndi ndi kala.

Kanndidaa Muhammed wul Mawluud.


Duƴƴorde ] Hol Muhammed wul Mawluud ? ] [ Miɗo hunoo ]

Hakkeeji kala wonande DDD (Dental Doole Demokaraasi) © 2005

So won naamne walla wasiyaaji njogi-ɗon, njokkondiree e infos@ufpweb.org